In het jaar 1486, om precies te zijn op palmzondag 19 maart, stond Eindhoven in brand. Het toen nog kleine stadje werd geheel verwoest. Slechts 6 kleine huisjes buiten het centrum bleven bespaard. Volgens "wikipedia" was Eindhoven in oorlog met de "Geldersen" en dat zou wel eens de oorzaak van deze alles verwoestende brand zijn geweest. Ook de "Oude Sint Catharina kerk" werd bij deze brand verwoest.


Op 13 en 14 juli 2021 is Limburg getroffen door een overstromingsramp.
Door aanhoudende en intense regenval werd de rivier de Geul een woeste,-alles vernietigende waterstroom, die Valkenburg overstroomde.
Valkenburg werd rampgebied. Evacuatie en reddingsacties kwamen snel opgang maar konden niet verhinderen dat velen hun huizen zagen onderlopen en beschadigen. Gelukkig waren er geen doden te betreuren maar de schade in Valkenburg wordt geschat op ruim 400 miljoen Euro's. Verder Limburg in vonden ook veel overstromingen plaats. O.a. het stadje Meerssen moest ontruimd worden en voor een stad als Venlo werd het ergste gevreesd. De Maas bereikte haar hoogste stand, sinds de metingen in 1911 zijn begonnen. De ramp beperkte zich niet alleen tot Limburg maar ook in België en Duitsland overstroomden rivieren als de Ahr, de Roer en de Ourthe vele stadjes en dorpen. In deze landen was niet alleen  de schade enorm groot maar er vielen ook vele dodelijke slachtoffers. In België zijn waarschijnlijk meer dan 23 doden en in het zwaar getroffen Duitsland hebben meer dan 100 mensen het niet overleefd.  
De dijken van de Maas hebben het gehouden en dankzij het project "Geef de Maas de ruimte" is de waterstand controleerbaar gebleven. Dankzij dit project is bv. Venlo door het oog van de naald geglipt. 
Hoe heeft dit kunnen gebeuren?  Er loopt nu een onderzoek naar een eventueel direct verband met de opwarming van het klimaat. Officieel is dit verband nog niet aangetoond maar ik denk dat, dit verband er wel is en binnenkort door de wetenschap zal worden aangetoond.


In de nacht van 20 op 21 februari1907, het stoomschip "Berlin" vergaat voor de Nederlandse kust. Tijdens een forse storm probeert de Berlin de Nieuwe Waterweg op te varen. Door de wind en de zware golfslag wordt het schip uit koers geslagen en beland tegen de kop van de Noorderpier.
Na enige tijd breekt het schip door midden en het voorste deel verdwijnt met man en muis in de diepe vaargeul van de Waterweg. Bij de reddingsactie worden veel fouten gemaakt. Uiteindelijk kost deze scheepsramp het leven aan 100 mensen. De Berlin was de veerboot van en naar Engeland. Tijdens de reddingsactie heeft ZKH Prins Hendrik de leiding in een der reddingsschepen op zich genomen! 

d.i. niet de veerboot "Berlin"


 

Op 10 augustus 1925 is het in het hele land noodweer.  Borculo wordt gedeeltelijk verwoest door de "Cycloon van Borculo". Er vielen daar 3  doden en 80 gewonden. Ook viel er in korte tijd 17,5 mm regen. In een brede strook, grofweg van Uden tot Denekamp trekt het noodweer over het land. In deze strook vielen vooral boerderijen ten prooi aan de wind. Verder in Brabant zijn er schademeldingen uit o.a. Graspeel, Zeeland, Grave, Heumen en Malden. 
Ook in Noord-Duitsland waren er schademeldingen.


 

Op 18 juni 2021 trekken felle onweersbuien over het land. Hier en daar wordt zelfs een mini-tornado waargenomen. In Leersum veel schade en sommige huizen zijn onbewoonbaar. Op de Utrechtse Heuvelrug wordt een bos met de grond gelijk gemaakt door waarschijnlijk een heftige "Valwind". Ook waaien er 4 hoogspanningsmasten om. Ze knakken alsof het luciferhoutjes zijn!
Eindhoven kreeg het zwaar te verduren tussen 3 en 4 uur in de morgen. Er viel toen 16,8 mm neerslag in 42 minuten. Ook waren er windstoten tot 54 km/uur.
In Utrecht lag het zwaartepunt in de middag tussen 16 en 17 uur.


 

 

Op 23 juni 2016  werd Eindhoven en omgeving getroffen door heftig noodweer. Er vielen hagelstenen bijna zo groot als tennisballen. In Luyksgestel , grote schade aan de daken van vele huizen. Ook auto's komen onder de deuken te zitten als gevolg van de ijsballen. Totaal krijgen de verzekeringen meer dan 100.000 schademeldingen voor een verzekerd bedrag van ruim 675 miljoen Euro.


 

Op 23 augustus 1944 is in Warnsveld (Zutphen) een temperatuur gemeten van 38,6 graden. Dit was meteen het warmterecord voor Nederland. Vele jaren hebben we getwijfeld of die 38,6 wel goed gemeten was want het lukte gedurende vele jaren niet om er maar bij in de buurt te komen. Het record heeft dan ook 75 jaar stand gehouden en werd pas op 24 juli 2019 gebroken. Op die dag werd het in Eindhoven 39,3 graden en dat was dus het nieuwe nationale warmterecord.  Echter dit record heeft slechts een dag standgehouden want het werd de volgende dag alweer gebroken door Gilze Rijen waar het in de middag van 25 juli 2019   40,7 graden werd.  Hoe lang houdt dit record stand?


Volgende week zitten we in de IJsheiligen "De ijsheiligen zijn van 11 mei t/m 14 mei. De ijsheiligen waren in de oude volksweerkunde verbonden met het einde van de nachtvorst. Na de ijsheiligen konden vorstgevoelige gewassen geplant worden zonder schade door nachtvorst. Ook heden ten dagen wordt deze ijkdatum nog steeds gebruikt als datum voor het veilig kunnen planten van vorstgevoelige voorjaarsplantjes.
Klopt deze honderden jaren oude weer-wijsheid nog steeds?
Ik ben het eens nagegaan voor de laatste 10 jaar voor de regio Eindhoven.
Op 12 mei 2020 (St. Pancratius) vroor het in de nacht -0,7 gr.
Op 13 mei 2012 (St .Servatius) vroor het in de nacht -0,2 gr.
Verder in deze periode van 10 jaar geen vorst.
Er is echter ook nog zoiets als vorst aan de grond. Dat wordt op 10 cm hoogte gemeten. Normale vorstmetingen zijn op 1,5 meter hoogte. Op 10 cm is er veel vaker vorst tijdens de ijsheiligen.

In 2020 en 2012 was er alle nachten vorst aan de grond .
In 2019 was er vorst aan de grond op zowel de 13de als ook op de 14de. In de overige jaren kwam vorst aan de grond ook incidenteel voor. Alleen in 2017, 2016 en 2013 hadden we in deze periode geen grondvorst.
De vraag is klopt het oude gezegde over de ijsheiligen nog?
Beantwoord deze vraag eens rekening houdend met het bovenstaande!


 

Op 2 mei 1979 wordt heel West Europa geteisterd door sneeuw, regen en storm. Hoek van Holland windkracht 9, Eindhoven windkracht 7 met windstoten tot 83 km/uur. In België vallen gewonden in het verkeer vanwege de harde windstoten. In Noordrijn-Westfalen windstoten tot 140 km/uur. In het Sauerland valt alle verkeer volkomen stil als gevolg van gladheid en sneeuw. In Engeland valt 5 cm sneeuw. In Frankrijk overal sneeuw behalve aan de Middellandse zee.



Door de late en relatief zware nachtvorst, van april 2021, zijn in Frankrijk de wijnboeren in problemen gekomen.  Aanvankelijk leek de vorst zich te beperken tot de noordelijke wijngaarden maar verleden week waren ook de zuidelijke wijngaarden aan de beurt. Op sommige plaatsen is de druiventeelt totaal vernietigd, op andere plaatsen wat minder.
De oogst zal straks in het najaar niet veel opleveren en als er toch nog iets geoogst kan worden dan zal de wijn hiervan gemaakt uiterst matig zijn. Een ramp voor de Franse wijnboeren.


 

Het is voorjaar 2021, de tulpen staan al in bloei maar het weer lijkt niet erg op voorjaarsweer. Lente 2021 is sterk wisselvallig en af en toe uitzonderlijk. Ik registreer alleen al voor de eerste week van April:
1 warmterecord, 1 kouderecord en 1 pak sneeuw.
31 maart 2021 maximum temperatuur overdag 25,3 graden- warmterec.
6 april 2021 maximum temperatuur overdag 4,6 graden- kouderec.
7 april in de vroege morgen, een pak sneeuw van enkele cm's. 

Alle genoemde cijfers hebben betrekking op de regio Eindhoven.
zie ook: https://dse.nl/weerhistorie-lente-of-winter/  voor meer info.


 

WMO heeft een temperatuur van -69,6 ° C (-93,3 ° F) bij een automatisch weerstation in Groenland op 22 december 1991 erkend als de laagste temperatuur ooit gemeten op het noordelijk halfrond.

 

World Meteorological Organisaties


Sommige jaren hebben beter weer dan andere jaren. Een goed voorbeeld hiervan is het jaar 1783. In dat jaar volgde de ene ramp de andere op en het weer was totaal van slag. Het begon al in februari van dat jaar toen een serie aardbevingen gevolgd door een tsunami in Italie voor grote rouw zorgde. Zeker 10.000 mensen vonden de dood. In mei kwam er plotseling een vulkanisch eiland, bij  IJsland uit zee maar vanaf pinksterzondag werd het pas echt bar en boos. Op deze dag barstte op IJsland de vulkaan Vatna jokull uit, gevolgd door een uitbarsting van de Lakagigar. Deze lineaire vulkanen staan met elkaar in verbinding en zorgden voor een lavastroom zo groot als de helft van de provincie Utrecht. In de lucht werden grote hoeveelheden as en ziekmakende stinkende nevel uitgestoten. Dit zorgde ondermeer in Nederland voor een vieze mist met stank en zwevende druppeltjes zwavelzuur. Op IJsland komt hierdoor drie kwart van al het vee om en onder de bevolking zijn 17.000 doden te betreuren. Tot overmaat van ramp volgde op 6 juli nog een aardbeving in Bourgondie.  In Azie bleef de natte moesson uit en brak er een pest epidemie uit. Een optelsom van ellende dus die de mensen uit de 18e eeuw zeer angstig en ongerust maakte.


Ik ben in het bezit van een "storm- of donderglas".  Een donderglas was het eerste instrument dat aan zeevaarders kon voorspellen of er slecht weer op komst was. De  "Heeren van de VOC" gaven begin 17e eeuw , dit instrument mee aan hun scheepskapiteins  in de hoop dat er meer lading in Amsterdam zou aankomen dan gebruikelijk. Het werkte. De VOC heeft in ca. 200 jaar ruim 2000 schepen in de vaart gehad en vele van deze schepen zijn voor de ondergang behoed  dankzij zo'n donderglas.
Het apparaat werkt op het verschil in luchtdruk tussen het reservoir en het open pijpje. Bij een naderende stormdepressie  en/of onweer zal de luchtdruk afnemen  met als gevolg dat het vloeistofniveau in het open pijpje stijgt. Die stijging kan dusdanig zijn dat de vloeistof uit het pijpje spuit. De uitdrukking "gedonder in de glazen"komt hiervandaan.


Weerhistorie: Korfballer wint de Elfstedentocht.

Wie de titel boven deze bijdrage leest denkt misschien “hij is niet goed bij zijn hoofd” maar dat valt reuze mee want inderdaad, eens is de elfstedentocht gewonnen door een actieve  korfballer.
Hoe zit dat?   Op woensdag 3 februari 1954 werd de 10de elfstedentocht verreden bij rustig vriezend weer.
De winnaar legde de tocht af in de recordtijd van 7 uur en 35 minuten. En was daarmee in de noordelijke helft van ons land “volksheld nr.1”. Dit ronderecord bleef staan tot 1985 en werd dus pas na 31 jaar verbroken. Dat lijkt heel wat maar als je beseft dat in die 31 jaar slechts 2 tochten werden verreden dan valt dat wel mee.
De winnaar van de tocht in 1954 was Jeen van den Berg.
Deze beroemde schaatser en "Ridder in de Orde van Oranje-Nassau" was naast schaatser ook korfballer. Hij was hoofdtrainer en voorzitter van de korfbalclub Heerenveen. Ook speelde hij in het eerste twaalftal van diezelfde club. Een veelzijdig sportman.


Naast weercijfers gaat mijn belangstelling ook uit naar oude meetinstrumenten. 
Tijdens een vakantie op La Gomera zag ik deze zonneschijnmeter staan (zie plaatje hiernaast).
Het is een Cambell Stokes zonneschijnmeter die in Nederland, sinds 1992, niet meer wordt gebruikt. Op La Gomera nog wel want de meter stond op het terrein van een weerstation.
De meter is eigenlijk niet veel meer dan een glazen bol.
Door lenswerking ontstaat een brandpunt. Onder de glazen bol wordt een papierstrook getrokken. Het brandspoor op het papier geeft aan wanneer en hoelang de zon heeft geschenen. 
In 2019 schreef ik een artikeltje over de zon in Eindhoven en daarin heb ik ook deze meter besproken. Het artikel is hier te vinden. 


Rating: 4.5 sterren
44 stemmen

deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 28 juli.